چندی پیش جمعی از بزرگان حقوق کشور که در ایام معاونت حقوقی و پارلمانی با ما همکاری میکردند و برای اولین بار در این حوزه این ارتباط با آنها توسط معاونت رئیسجمهور برقرار میشد، جلسهای تشکیل داده بودند که به قول آنها از زحمات من تشکر کنند. این نشانه لطف آنها بود. این حقوقدانان موفق شده بودند در دوران سهساله گذشته حدود ۶۰ لایحه جدی که برای تحقق اهداف جامعه مدنی بود را با کمک مجلس ششم تهیه کنند. اگرچه تقریباً هیچیک از آنها نتوانست به نتیجه نهایی برسد و مصوب شود ولی در همان جلسه گفتم که اینها اسناد ملی افتخارآفرین برای همه ما خواهد ماند و بالاخره روزی خواهد رسید که مبانی جامعه بخواهد مدنی باشد و آن روز این کار آماده میتواند پاسخگوی زحمات شما باشد.
یکی از اساتید حقوق نامدار گفت ما در کشوری هستیم که ۱۴۰۰ سال حقوق فقهی داریم و ۱۰۰ سال حقوق عرفی.
و در حال حاضر ۷۲ دانشکده حقوق و طبعاً فارغالتحصیلان فراوان این دانشکدهها. ولی او میگفت که علیرغم وجود این مجموعه غنی، کمترین چیزی که حتی در محاکم قضایی به آن توجه میشود مبانی پخته حقوقی است. نمونهاش اینکه این لوایح با اینکه از نظر حقوقی هیچ شبههای در آن وجود نداشت، اما به دلایل سیاسی مقبول نیفتاد. شاید میخواست به تلاش من و دوستانمان که بیصدا این کار بزرگ را کرده بودیم دلداری دهد.
این نکته نیز قابل ذکر است که عنصر مهم موفقیت این کار این بود که در کنار اساتید بزرگ حقوق، فارغالتحصیلان جوان نیز همراهی خوبی کرده بودند.
من هم قبول داشتم و دارم که این افسوسهای امروزین ما حتماً یک روز جامه عمل خواهد پوشید. باشیم یا نباشیم، جامعه ایرانی لذت آن را خواهد چشید!
