لباس اصلی آخوندی «قبا» نام دارد که بعضی‌ها به‌جای قبا، «لباده» می‌پوشند. قبا لباسی است که بعضی از روحانیون بر تن می‌کنند، بلند است و یقه‌ی آن باز. معمولاً با دکمه روی شکم بسته می‌شود. قدیم‌ها به‌جای دکمه از قیطان استفاده می‌کردند که اکنون کمتر مرسوم است. علمای عراقی هنوز بیشتر از قیطان استفاده می‌کنند. قبا لباس سنتی‌تر روحانیون است. همه‌ی مراجع تقلید قبا می‌پوشند. در میان مسئولان طراز اول کشور، مقام معظم رهبری، آقای هاشمی رفسنجانی، آیت‌الله شاهرودی و آقای کروبی لباسی که بر تن دارند، قباست.

بعضی‌ها به‌جای قبا از لباده استفاده می‌کنند. در لباده دو طرف لباس تا بالا روی هم می‌افتد. لباده کمی امروزی‌تر و شاید بشود گفت رسمی‌تر است. در قدیم که سرما خیلی جدی بود و لایه‌ی اوزون سوراخ نشده بود، لباده را به‌عنوان لباس گرم روی قبا می‌پوشیدند، ولی اکنون از لباده به‌تنهایی و بدون قبا استفاده می‌شود. طبعاً برای اینکه لباده خود را نیندازد و بر تن خوب بایستد، قسمت سینه را با لایه‌های بزرگ و ضخیم به‌وسیله‌ی اتو بر پارچه‌ی لباده می‌چسباندند.

طبعاً پیراهن با یقه‌ی معروف آخوندی در لباده نقش کمتری دارد و کمتر دیده می‌شود.

آقای خاتمی و دکتر روحانی لباده بر تن دارند. آقای خاتمی وقتی به مجالس غیررسمی می‌رود، احیاناً قبا بر تن دارد که گمان نکنم با قبا در مجامع عمومی دیده شده باشد.

معمولاً رسم بر این بوده است که سنتی‌ترها همیشه زیر قبا و حتی لباده پیراهن سفید می‌پوشیدند، ولی لباده‌پوش‌ها کم‌کم در این سال‌ها رنگ پیراهن را متناسب با رنگ لباده انتخاب می‌کنند. آقای خاتمی نمونه‌ی آن است که معمولاً رنگ پیراهن را در زیر لباده متناسب با رنگ لباده برمی‌گزیند.

پارچه‌ی قبا و لباده، پارچه‌ی کت‌وشلواری است که به تناسب وسع صاحب لباس می‌تواند از رنگ‌های مختلف و کیفیت‌های گوناگون انتخاب شود. طبعاً به تناسب شأن روحانی از رنگ‌های تند استفاده نمی‌شود. صاحبان سلیقه بیشتر رنگ‌ها را به تناسب تابستان و زمستان متفاوت می‌نمایند.

پارچه‌ی قبا به‌طور معمول دو متر و نیم و پارچه‌ی لباده سه متر است. البته آدم‌هایی مثل من که از حجم بیشتری برخوردارند، کمی تفاوت دارد!

قبا‌دوزها و لباده‌دوزها معمولاً در قم، مشهد و اصفهان هستند، ولی اکثر قباها و لباده‌ها در قم دوخته می‌شود.

خانم مومنی، مسئول صفحه‌ی اینترنت روزنامه‌ی شرق، در مورد سایت «وب‌نوشت» مصاحبه‌ای کرده‌اند که امروز قسمت اول آن در این روزنامه منتشر شده است. برای مطالعه می‌توانید اینجا را کلیک کنید.